با صورت‌ها و گوهرهاى گوناگون و مزاج‌ها و ديدگاه‌هاى متفاوت . اجزايشان در طبيعت و قوّه ، مختلف و عقل و فهمشان در نظر و اعتبار ، متفاوت‌اند . برخى مزاجى دارند كه نيازى به طبيب و دارو ندارند . برخى از اعتدال متوسّطى برخوردار كه نيازمند ابزار و وسايل اندك‌اند . برخى چنان فرو افتاده‌اند كه موادّ و عناصر گران‌قيمت آنان را پابرجا نمىسازد . ارواح نيز به همين‌گونه‌اند : برخى صاف و پاكيزه و به حكمت آراسته و به دانش و بينش زبور يافته و به آن‌چه سعيدان و نيكبختانى به آن دست يافته‌اند ، حريص و مشتاقند . امّا برخى ارواح تيره و كدرى هستند كه از معارف و بصيرت‌ها روى گردانيده و هيچ توجّهى به عوامل بصيرت‌زا و بينش‌آور ندارند ، دست به چيزهاى بىارزشى دراز كرده‌اند كه فرو افتادگان از آن‌ها لذّت مىبرند . برخى نيز ارواح متوسّطه‌اى هستند كه از آن درجه‌ى والاى صفا و پاكيزگى دورند ، ولى از وادى هلاكت تيرگى و كورى نجات يافته‌اند . به دليل همين تفاوت در اشباح و ارواح ، گفته‌ها و حالات با يك‌ديگر اختلاف دارند . آن جسمى كه به ارواح پاكيزه داده شده است ، گوهر او هميشه به سوى برگزيدگان روحانى - كه ساكنان آسمان‌هاى برين‌اند - تمايل دارند . امّا اشباحى كه داراى ارواح تيره و تارند ، گوهرشان هميشه متمايل به هم‌آهنگى با فرومايگان و چهارپايان و حيواناتى است كه تاريك و تيره‌اند ، با توجّه به اختلاف پايه و اساس و مزاج‌ها ، كسى كه از معتدل‌ترين ترتيب و صافترين تركيب از اجزا و جوارح برخوردار است ، به سوى خداپرستى و شايستگى متمايل و براى رستگارى و تلاش و حركت به سوى آراستگى در جنبش است . چنين كسى به بشارت و انذار الاهى اختصاص مىيابد ، مورد توجّه و عنايت بزرگواران نيكوكار قرار مىگيرد و از موهبت و بخشش الاهى و نتايج و الا و برين برخوردار مىشود . افراد متوسّط به او روى مىآورند ، سخن او را پذيرا مىشوند و كوردلان تيره‌بخت از او روى برمىگردانند . اين گروه كه مقصود مايند ، همينان دعوت‌كنندگان و مبلّغانند و اينان اولياء و پيشوايان از پيامبران و رسولانند . » نويسنده گويد : اين گفتار ابونعيم دلالت دارد بر افضليت پيامبران ، زيرا از نظر